De politieke spanningen in Den Haag zijn donderdag verder opgelopen tijdens het debat over het belastingplan. Terwijl de Tweede Kamer zich eigenlijk zou moeten buigen over de belastingen voor volgend jaar, draait de discussie vooral om het vertrouwen tussen de coalitiepartijen VVD, D66 en CDA. Een akkoord dat D66 en CDA met oppositiepartijen PRO en Volt sloten, heeft de onderlinge verhoudingen onder druk gezet.
Verwijten over en weer
In de Tweede Kamer wijzen partijen naar elkaar als het gaat om de verantwoordelijkheid voor de ontstane vertrouwenscrisis. DENK en de Partij voor de Dieren bekritiseren de VVD, die openlijk twijfelt aan de toekomst van het kabinet. Volgens deze partijen draagt de VVD met die houding bij aan de politieke onrust.
PVV, JA21 en Forum voor Democratie richten hun kritiek juist op D66 en CDA. Zij vinden dat de twee coalitiepartijen hun samenwerking met de VVD hebben ondermijnd door zonder hun coalitiepartner afspraken te maken met PRO en Volt.
PVV-leider Geert Wilders verweet D66-fractievoorzitter Jan Paternotte dat zijn partij de VVD bewust buitenspel heeft gezet. Paternotte wees die beschuldiging van de hand en benadrukte dat zijn partij naar een werkbare oplossing voor het belastingplan heeft gezocht.
Belastingverlaging voor middeninkomens
Het compromis van D66, CDA, PRO en Volt voorziet in aanpassingen aan de belastingheffing op vermogen. Volgens de indieners raken de voorgestelde veranderingen vooral een relatief kleine groep mensen met hoge vermogenswinsten.
Paternotte stelde tijdens het debat dat ongeveer 68.000 mensen door de aanpassingen worden geraakt. Tegelijkertijd zouden mensen met een modaal inkomen volgens hem ongeveer 100 euro minder belasting gaan betalen.
PRO-leider Jesse Klaver verdedigde het akkoord als een compromis waarbij alle betrokken partijen concessies hebben gedaan. Volgens hem is een beperkte extra bijdrage van vermogenden gerechtvaardigd om de lasten voor werkenden te verlagen.
Meerderheid nog onzeker
Hoewel D66, CDA, PRO en Volt hopen met hun voorstel een meerderheid in beide Kamers te bereiken, staat die steun nog niet vast.
Vooral de opstelling van de ChristenUnie en 50PLUS is bepalend. De ChristenUnie maakt zich zorgen over de financiële dekking van het voorstel. Een deel van de benodigde inkomsten is volgens de partij nog onvoldoende uitgewerkt.
50PLUS heeft op zijn beurt twijfels over de gevolgen voor ouderen die uitsluitend van een AOW-uitkering leven. Volgens partijleider Struijs dreigt deze groep niet te profiteren van de voorgestelde belastingverlaging.
Daarmee blijft onzeker of het compromis daadwerkelijk voldoende steun krijgt.
VVD wil herstel van vertrouwen
De onenigheid heeft ook gevolgen voor de samenwerking binnen het minderheidskabinet. VVD-leider Dilan Yeşilgöz stelde eerder dat haar partij pas over de inhoud van het akkoord werd geïnformeerd toen het publiekelijk werd toegelicht.
Zij pleitte daarom voor een fundamentele herziening van de manier waarop de coalitie samenwerkt.
Paternotte erkende tijdens het debat dat de samenwerking de afgelopen periode niet altijd soepel is verlopen. Hij gaf aan bereid te zijn met de andere coalitiepartijen te bespreken hoe het onderlinge vertrouwen kan worden hersteld.
Stemming moet duidelijkheid brengen
Later donderdag moet de Tweede Kamer stemmen over het belastingplan en de ingediende wijzigingsvoorstellen. De uitkomst kan niet alleen gevolgen hebben voor de belastingmaatregelen van volgend jaar, maar ook voor de politieke verhoudingen binnen het kabinet.
Of de betrokken partijen voldoende steun weten te verzamelen, is voorlopig onzeker.
